Sửa Nghị định 168 về đăng ký doanh nghiệp: 5 điểm mới doanh nghiệp cần biết

29-06-26 MTParners

Dự thảo mới mở rộng dùng dữ liệu quốc gia, cho đăng ký bằng VNeID và siết thời hạn lưu thông tin cổ đông

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Dự thảo bổ sung loạt quy định mới: dùng dữ liệu quốc gia thay bản sao giấy tờ, cho phép đăng ký qua Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), lưu thông tin cổ đông công ty chưa niêm yết ít nhất 5 năm sau giải thể, và gỡ vướng hồ sơ cho nhà đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần cập nhật ngay để không bị động khi quy định chính thức có hiệu lực.

1. Dùng dữ liệu quốc gia thay bản sao giấy tờ đăng ký

Điều 2 dự thảo bổ sung khoản 7 vào sau khoản 6 Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, quy định: cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh khai thác, sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để thay thế bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và nhiều giấy tờ khác trong hồ sơ.

Trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin không đầy đủ, chính xác, cơ quan đăng ký kinh doanh mới yêu cầu cá nhân, tổ chức bổ sung hồ sơ. Quy định này thực chất đã được Bộ Tài chính khởi động trước qua Công văn 234/BTC-DNTN, yêu cầu các cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh khai thác dữ liệu sẵn có thay vì bắt buộc nộp bản sao giấy tờ.

2. Cấp xã được lập phòng chuyên môn riêng để đăng ký hộ kinh doanh

Theo Điều 20 Nghị định 168 hiện hành, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã là Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thuộc UBND cấp xã. Dự thảo sửa đổi linh hoạt hơn: nếu xã, phường thành lập phòng chuyên môn thì phòng đó đảm nhận việc đăng ký hộ kinh doanh theo quyết định của UBND cấp tỉnh; nếu không thành lập phòng chuyên môn, UBND cấp xã trực tiếp thực hiện và bố trí công chức chuyên trách. Cơ quan đăng ký hộ kinh doanh cấp xã, dù theo phương án nào, đều có tài khoản và con dấu riêng.

3. Lưu thông tin cổ đông công ty chưa niêm yết tối thiểu 5 năm sau giải thể

Điều 5 dự thảo bổ sung khoản 8a vào Điều 21, quy định cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phải lưu giữ thông tin về cổ đông của công ty cổ phần không phải công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán trong ít nhất 5 năm kể từ ngày công ty giải thể. Đây là điểm đáng chú ý với các công ty cổ phần tư nhân, quy mô vừa và nhỏ — nhóm trước nay ít bị ràng buộc về lưu trữ thông tin cổ đông sau khi chấm dứt hoạt động.

4. Gỡ vướng hồ sơ cho nhà đầu tư nước ngoài chưa có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Điều 6 dự thảo bổ sung khoản 6 vào Điều 24, cho phép trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi được cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp không cần kèm bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Thay vào đó, giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp phải có nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật về đầu tư.

5. Có thể dùng VNeID để đăng ký doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Điều 39 Nghị định 168 được đổi tên thành “Trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp trên môi trường điện tử” (thay cho “qua mạng thông tin điện tử”). Theo dự thảo, người nộp hồ sơ có thể đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, thay vì chỉ qua Cổng thông tin quốc gia như hiện nay.

Dự thảo cũng phân định rõ trách nhiệm ký, nộp hồ sơ theo từng nhóm: người có thẩm quyền ký văn bản đăng ký không phải ký số lại các nội dung đã kê khai trên hệ thống nếu chỉ yêu cầu ký xác nhận; còn người được ủy quyền nộp hồ sơ phải đảm bảo toàn bộ giấy tờ được ký số hoặc ký trực tiếp, thể hiện dưới dạng văn bản điện tử trước khi tải lên hệ thống.

Tác động thực tiễn

Với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, dự thảo nếu được ban hành sẽ giảm đáng kể số lượng giấy tờ phải chuẩn bị khi đăng ký, do cơ quan đăng ký kinh doanh chủ động khai thác dữ liệu liên thông. Việc cho dùng VNeID giúp người nộp hồ sơ — đặc biệt cá nhân khởi nghiệp, hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp — thuận tiện hơn khi không phải phụ thuộc duy nhất vào Cổng dịch vụ công quốc gia. Ngược lại, quy định lưu thông tin cổ đông 5 năm sau giải thể đặt thêm trách nhiệm minh bạch hóa cơ cấu sở hữu cho công ty cổ phần chưa niêm yết, nhất là trong các giao dịch M&A, thừa kế cổ phần hoặc khi có tranh chấp phát sinh sau giải thể.

Khuyến nghị

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên theo dõi sát tiến độ ban hành Nghị định sửa đổi để cập nhật quy trình nội bộ về hồ sơ đăng ký, tránh bị động khi quy định chính thức có hiệu lực.
Công ty cổ phần chưa niêm yết cần rà soát, lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ đăng ký cổ đông ngay từ bây giờ để chủ động đáp ứng yêu cầu lưu giữ thông tin sau giải thể.
Nhà đầu tư nước ngoài đang trong giai đoạn xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nên chủ động chuẩn bị nội dung cam kết điều kiện tiếp cận thị trường để tận dụng quy định gỡ vướng hồ sơ.
Cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ qua môi trường điện tử nên kiểm tra, cập nhật tài khoản định danh điện tử mức 2 để sẵn sàng sử dụng VNeID khi quy định mới được áp dụng.

Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật doanh nghiệp, đầu tư và đăng ký kinh doanh, sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật và tuân thủ các quy định mới về đăng ký doanh nghiệp. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.

(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.

Từ khóa SEO: Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đăng ký doanh nghiệp 2026, dự thảo sửa đổi Nghị định 168, đăng ký doanh nghiệp bằng VNeID, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, lưu thông tin cổ đông, đăng ký hộ kinh doanh, nhà đầu tư nước ngoài đăng ký doanh nghiệp, Công ty Luật MT và Cộng sự

128