27-08-26 MTParners
Từ 21/8/2026, doanh nghiệp có quan hệ sở hữu vốn với bên mời thầu hoặc đơn vị tư vấn lập dự án có thể bị loại hồ sơ ngay từ vòng đánh giá tính hợp lệ — trong khi doanh nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo lại có thêm “điểm cộng” đáng kể.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, có hiệu lực từ ngày 21/8/2026, thay thế Nghị định 23/2024/NĐ-CP và Nghị định 115/2024/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý nhất của Nghị định là bộ tiêu chí lượng hóa về “bảo đảm cạnh tranh” bằng các ngưỡng sở hữu vốn cụ thể, đi kèm cơ chế ưu đãi tới 5% điểm đánh giá hồ sơ dự thầu dành cho nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư chỉ được coi là độc lập về pháp lý và tài chính với cơ quan có thẩm quyền, bên mời thầu hoặc bên mời quan tâm khi không sở hữu quá 50% cổ phần, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết hoặc phần vốn góp của nhau. Với trường hợp liên danh, Nghị định còn đưa ra công thức xác định tỷ lệ sở hữu vốn nhằm ngăn chặn việc “chia nhỏ” phần góp vốn để lách quy định.
Nghiêm ngặt hơn, khoản 4 Điều 5 quy định nhà đầu tư và nhà thầu tư vấn không được cùng bị sở hữu trên 30% bởi một tổ chức hoặc cá nhân khác. Đây là điểm mới có tác động lớn tới các tập đoàn hoạt động theo mô hình đa công ty, khi chỉ cần một doanh nghiệp thành viên tham gia khâu tư vấn dự án cũng có thể khiến cả nhóm công ty bị loại khỏi vòng lựa chọn nhà đầu tư nếu không rà soát kỹ cơ cấu sở hữu trước khi nộp hồ sơ.
Khoản 5 Điều 5 quy định công ty mẹ, công ty con, hoặc liên danh giữa công ty mẹ và các công ty con chỉ được tham gia trong một hồ sơ đăng ký thực hiện dự án hoặc một hồ sơ dự thầu duy nhất. Đồng thời, nhà đầu tư và đơn vị tư vấn không được tồn tại quan hệ mẹ – con kể từ thời điểm phát hành hồ sơ mời quan tâm hoặc hồ sơ mời thầu. Quy định này nhằm ngăn một nhóm doanh nghiệp có quan hệ kiểm soát lẫn nhau cùng tham gia một cuộc đấu thầu, làm giảm tính cạnh tranh thực chất — xu hướng quản lý đã phổ biến tại nhiều quốc gia.
Nghị định cũng dành cơ chế linh hoạt cho một số trường hợp đặc thù: theo khoản 7 Điều 5, dự án áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư (khoản 2a Điều 34 Luật Đấu thầu) hoặc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt (Điều 34a Luật Đấu thầu) không phải đáp ứng điều kiện bảo đảm cạnh tranh nêu trên.
Song song với việc siết bảo đảm cạnh tranh, Điều 6 Nghị định mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp có năng lực công nghệ. Nhà đầu tư có giải pháp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường hoặc kỹ thuật hiện có tốt nhất (đối với dự án có nguy cơ tác động xấu tới môi trường) được cộng ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu.
Nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược được hưởng ưu đãi 2%; doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược được ưu đãi 5%; nhà đầu tư nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ cho đối tác trong nước được ưu đãi 2%. Tuy nhiên, ưu đãi không áp dụng mặc nhiên: theo khoản 2 Điều 6, nhà đầu tư phải nộp đầy đủ tài liệu chứng minh việc ứng dụng, quyền sử dụng hợp pháp công nghệ hoặc tài liệu chuyển giao công nghệ; sau khi trúng thầu, phải thực hiện đúng cam kết đã nêu trong hồ sơ và hợp đồng dự án (khoản 4 Điều 6), nếu không sẽ đối mặt chế tài theo hợp đồng và quy định pháp luật.
Với các tập đoàn kinh tế hoạt động theo mô hình đa công ty, việc rà soát cơ cấu sở hữu và mối quan hệ giữa các công ty thành viên với đơn vị tư vấn dự án giờ đây trở thành bước bắt buộc trước khi nộp hồ sơ — một sai sót trong xác định quan hệ sở hữu có thể khiến hồ sơ bị đánh giá không hợp lệ ngay từ vòng đầu. Ngược lại, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có thêm dư địa cạnh tranh thực chất nhờ cơ chế ưu đãi điểm số, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực tài chính hay kinh nghiệm dự án như trước.
Doanh nghiệp có kế hoạch tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư nên: (1) rà soát tỷ lệ sở hữu chéo giữa nhà đầu tư, đơn vị tư vấn và cơ quan mời thầu theo các ngưỡng 50% và 30% ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ; (2) kiểm tra quan hệ công ty mẹ – công ty con trong toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp trước khi quyết định pháp nhân nào đứng tên dự thầu; (3) chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh năng lực công nghệ nếu muốn hưởng ưu đãi điểm số; và (4) đánh giá khả năng thực hiện đúng cam kết chuyển giao công nghệ sau trúng thầu, vì đây nay là nghĩa vụ hợp đồng có chế tài đi kèm, không còn là cam kết hình thức.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đấu thầu, đầu tư và pháp lý doanh nghiệp, sẵn sàng hỗ trợ rà soát hồ sơ dự thầu, đánh giá điều kiện bảo đảm cạnh tranh và tư vấn chiến lược tận dụng chính sách ưu đãi theo Nghị định 274/2026/NĐ-CP. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khóa SEO: Nghị định 274/2026/NĐ-CP, lựa chọn nhà đầu tư, đấu thầu dự án đầu tư kinh doanh, bảo đảm cạnh tranh, ưu đãi công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, Luật Đấu thầu, tư vấn pháp lý doanh nghiệp.
41
Tiếng Việt
English
中文