22-04-26 Việt Quang
Văn bản do VKSNDTC và TANDTC ký ngày 10/3/2026 sẽ có hiệu lực từ 01/5/2026, thay thế Thông tư liên tịch 02/2016 sau gần 10 năm thi hành — đặt ra hàng loạt mốc thời gian “cứng” buộc Tòa án và Viện kiểm sát phải tuân thủ khi chuyển hồ sơ, tham gia phiên tòa, phiên họp và kháng nghị các bản án, quyết định dân sự.
Chỉ còn 9 ngày trước mốc hiệu lực 01/5/2026, Thông tư liên tịch số 07/2026/TTLT-VKSNDTC-TANDTC (“TTLT 07/2026”) ngày 10/3/2026 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã chính thức được ban hành, thay thế Thông tư liên tịch 02/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC. Văn bản này điều chỉnh toàn diện cơ chế phối hợp giữa hai ngành trong thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự — từ nghĩa vụ chuyển hồ sơ, tham gia phiên tòa, kiểm sát giải quyết khiếu nại tố cáo cho tới quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Viện kiểm sát. Những điểm mới này sẽ tác động trực tiếp tới mọi vụ án dân sự mà doanh nghiệp, cá nhân đang là đương sự.
Điểm mới đáng chú ý nhất của TTLT 07/2026 là việc ấn định các mốc thời gian cụ thể cho hoạt động chuyển giao hồ sơ giữa Tòa án và Viện kiểm sát — vốn trước đây không ít lần bị phản ánh là chậm trễ, khiến thời hạn giải quyết vụ án bị kéo dài.
Cụ thể, khi nhận được văn bản yêu cầu chuyển hồ sơ của Viện kiểm sát để tham gia phiên tòa, phiên họp, Tòa án phải chuyển hồ sơ trong 03 ngày làm việc. Trường hợp Tòa án nhân dân tối cao hoặc Viện kiểm sát nhân dân tối cao yêu cầu Tòa án cấp dưới chuyển hồ sơ, thời hạn là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu. Đối với hồ sơ xem xét kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, Viện kiểm sát có trách nhiệm trả lại hồ sơ cho Tòa án trong 15 ngày kể từ ngày nhận. Riêng hồ sơ kháng cáo quá hạn, Viện kiểm sát chỉ được giữ tối đa 05 ngày.
Việc luật hóa các mốc thời gian này đồng nghĩa với cơ chế kiểm soát tiến độ tố tụng nghiêm ngặt hơn — đương sự và người bảo vệ quyền lợi hợp pháp có cơ sở rõ ràng để yêu cầu đẩy nhanh các bước thủ tục khi cảm thấy vụ việc bị trì hoãn.
Một điểm mới khác của TTLT 07/2026 là việc quy định rõ: trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được quyết định mở phiên họp của Tòa án, Viện kiểm sát phải gửi quyết định phân công Kiểm sát viên tham gia phiên họp. Quy định này áp dụng cho bốn nhóm việc có tính chất phức tạp và thường liên quan tới yếu tố nước ngoài:
(i) Phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự;
(ii) Phiên họp xét lại quyết định bị kháng cáo, kháng nghị trong thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài;
(iii) Không công nhận bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam;
(iv) Công nhận và cho thi hành tại Việt Nam phán quyết của Trọng tài nước ngoài.
Đây là những thủ tục thường được doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư quốc tế và các bên tham gia tranh chấp thương mại quốc tế quan tâm. Việc có Kiểm sát viên tham gia kịp thời góp phần bảo đảm tính khách quan, đồng thời hạn chế nguy cơ phiên họp phải hoãn vì lý do phân công muộn.
Kể từ ngày 01/7/2025, mô hình tổ chức Tòa án nhân dân đã được tổ chức lại thành ba cấp: tối cao – tỉnh – khu vực (thay cho mô hình bốn cấp trước đây) theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi 2024. TTLT 07/2026 cập nhật trình tự kháng nghị cho phù hợp với mô hình mới.
Theo đó, trường hợp Chánh án Tòa án nhân dân tối cao hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực, thì quyết định kháng nghị cùng hồ sơ vụ án phải được gửi ngay cho Tòa án nhân dân cấp tỉnh — tức Tòa án có thẩm quyền giám đốc thẩm, tái thẩm đối với bản án cấp khu vực. Quy định này chấm dứt khoảng trống pháp lý trước đây khi bản án của Tòa khu vực chưa có hướng dẫn cụ thể về đầu mối tiếp nhận hồ sơ kháng nghị.
Bên cạnh thủ tục chuyển hồ sơ và tham gia phiên tòa, TTLT 07/2026 tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm của Viện kiểm sát trong kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo phát sinh trong tố tụng dân sự. Viện kiểm sát được quyền yêu cầu Tòa án cung cấp hồ sơ, tài liệu để thực hiện kiểm sát; thực hiện quyền kiến nghị với Tòa án cùng cấp và cấp dưới khi phát hiện vi phạm. Đây là cơ chế bảo đảm quan trọng cho đương sự khi không đồng ý với việc giải quyết của Tòa án.
Thứ nhất, đương sự và luật sư có thêm công cụ pháp lý để giám sát tiến độ tố tụng. Khi Tòa án chậm chuyển hồ sơ hoặc Viện kiểm sát giữ hồ sơ vượt thời hạn 15/5/3/7 ngày nêu trên, các bên có quyền có văn bản kiến nghị.
Thứ hai, các vụ việc có yếu tố nước ngoài — đặc biệt là công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài quốc tế — được kỳ vọng giải quyết nhanh hơn nhờ cơ chế phân công Kiểm sát viên tham gia phiên họp trong 07 ngày. Với doanh nghiệp đang chờ thi hành phán quyết trọng tài hoặc bản án dân sự nước ngoài, đây là tín hiệu tích cực về tính dự đoán của thủ tục.
Thứ ba, bản án, quyết định của Tòa án nhân dân khu vực (cấp sơ thẩm) nay đã có đầu mối tiếp nhận kháng nghị rõ ràng là Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Điều này giảm thiểu tranh cãi về thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ giám đốc thẩm, tái thẩm.
1. Rà soát các vụ việc đang giải quyết tại Tòa án: với các vụ có thể kéo dài qua ngày 01/5/2026, luật sư và doanh nghiệp cần đối chiếu các mốc thời hạn mới để chủ động yêu cầu Tòa án, Viện kiểm sát thực hiện đúng trách nhiệm chuyển hồ sơ, phân công Kiểm sát viên.
2. Với tranh chấp có yếu tố nước ngoài (công nhận bản án, quyết định nước ngoài; công nhận phán quyết trọng tài quốc tế), cân nhắc nộp hồ sơ gần thời điểm hiệu lực để được hưởng cơ chế mới, giảm rủi ro trì hoãn.
3. Khi bản án, quyết định của Tòa án cấp khu vực có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ đề nghị xem xét kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm và gửi về đúng đầu mối — Tòa án nhân dân cấp tỉnh tương ứng.
4. Đào tạo nội bộ cho đội pháp chế: cập nhật quy trình, biểu mẫu theo TTLT 07/2026 trước thời điểm hiệu lực để không bị động khi áp dụng.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tố tụng dân sự, trọng tài thương mại và giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài sẵn sàng đồng hành cùng Quý Khách hàng trong việc đánh giá tác động của TTLT 07/2026/TTLT-VKSNDTC-TANDTC, xây dựng chiến lược tố tụng phù hợp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp tại Tòa án. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khoá SEO: Thông tư liên tịch 07/2026, TTLT 07/2026/TTLT-VKSNDTC-TANDTC, phối hợp Viện kiểm sát và Tòa án, Bộ luật Tố tụng dân sự, tranh chấp dân sự tại tòa án, chuyển hồ sơ vụ việc dân sự, kháng nghị giám đốc thẩm, kháng nghị tái thẩm, kiểm sát viên tham gia phiên tòa, công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài, Tòa án nhân dân khu vực, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Thông tư liên tịch 02/2016, hiệu lực 01/5/2026, luật sư tố tụng dân sự, Công ty Luật MT và Cộng sự.
9
Tiếng Việt
English
中文