06-05-26 MTParners
Nghị định 282/2025/NĐ-CP siết chặt chế tài; Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP chốt mức cấp dưỡng tối thiểu bằng nửa lương tối thiểu vùng — chiếc “vòng kim cô” mới đối với người trốn tránh nghĩa vụ với con sau ly hôn.
Từ ngày 15/12/2025, hành vi từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau ly hôn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Cùng thời điểm, Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã thiết lập mức cấp dưỡng nuôi con tối thiểu không thấp hơn 1/2 mức lương tối thiểu vùng. Hai văn bản đặt ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ chưa từng có nhằm bảo vệ quyền lợi của trẻ em trong những gia đình tan vỡ — đồng thời cảnh báo rõ ràng cho người “né” trách nhiệm.
Ngày 30/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội và phòng, chống bạo lực gia đình. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, thay thế các quy định xử phạt rải rác trước đây.
Điểm gây chú ý nhất là khung phạt tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với hành vi “từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật”. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị buộc thực hiện nghĩa vụ đóng góp tài chính, chăm sóc con theo quy định — tức cơ quan chức năng có thẩm quyền yêu cầu thực hiện ngay nghĩa vụ đã trốn tránh.
Đáng lưu ý, hành vi bỏ mặc, không quan tâm, không nuôi dưỡng thành viên gia đình là phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người khuyết tật hoặc trẻ em có khung phạt cao hơn — từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Mức phạt tối đa trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình đối với cá nhân là 30 triệu đồng. Thời hiệu xử phạt được quy định 1 năm, đủ để người được cấp dưỡng có thời gian làm đơn yêu cầu.
Trước Nghị định 282, Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã ban hành Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP (có hiệu lực từ 01/7/2024) hướng dẫn thi hành Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Điều 7 Nghị quyết khẳng định: cha mẹ thoả thuận về mức cấp dưỡng, gồm toàn bộ chi phí nuôi dưỡng và học tập của con; trường hợp không thoả thuận được, Toà án quyết định căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ và nhu cầu thiết yếu của con.
Quy định mới và quan trọng nhất: mức cấp dưỡng do Toà án quyết định không thấp hơn 1/2 mức lương tối thiểu vùng tại nơi người có nghĩa vụ cấp dưỡng đang cư trú, mỗi tháng cho mỗi người con. Lấy ví dụ tại vùng I (Hà Nội, TP.HCM nội thành) áp dụng từ 01/7/2024, lương tối thiểu vùng là 4.960.000 đồng/tháng — mức cấp dưỡng tối thiểu là khoảng 2.480.000 đồng/tháng cho mỗi con. Tương tự, vùng II khoảng 2.205.000 đồng, vùng III khoảng 1.930.000 đồng và vùng IV khoảng 1.725.000 đồng.
Phương thức cấp dưỡng có thể là hằng tháng, hằng quý, nửa năm, hằng năm hoặc một lần. Khi điều kiện kinh tế hai bên thay đổi, người có nghĩa vụ hoặc người được cấp dưỡng có quyền yêu cầu Toà án thay đổi mức cấp dưỡng — đây là cơ chế linh hoạt mà nhiều phụ huynh chưa biết để vận dụng.
Phạt hành chính chỉ là tầng đầu tiên. Điều 186 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định Tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng. Người có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế nhưng từ chối hoặc trốn tránh, làm cho người được cấp dưỡng lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khoẻ — hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm — sẽ bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Như vậy, mức phạt 10 triệu đồng theo Nghị định 282/2025 không chỉ là chế tài độc lập, mà còn là “tiền đề” cho trách nhiệm hình sự nếu người vi phạm tái phạm. Đây là điểm rất nhiều người đang bỏ qua khi cho rằng cùng lắm chỉ “đóng phạt cho qua chuyện”.
Trên thực tế, không ít bản án ly hôn ấn định nghĩa vụ cấp dưỡng nhưng không được thi hành. Người trực tiếp nuôi con — phần lớn là người mẹ — phải gồng mình lo từng tháng tiền học, viện phí, sinh hoạt phí cho con trong khi người kia “bặt vô âm tín”. Việc khởi kiện thi hành án thường kéo dài, hiệu quả thu hồi thấp do người có nghĩa vụ giấu thu nhập, đổi nơi cư trú, chuyển công ty.
Từ 15/12/2025, người trực tiếp nuôi con có thêm một công cụ nhanh và mạnh: gửi đơn yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính tới UBND cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi người có nghĩa vụ cư trú. Quyết định xử phạt là căn cứ pháp lý quan trọng để vừa cưỡng chế thực hiện ngay nghĩa vụ, vừa tạo “tiền án hành chính” làm cơ sở khởi kiện hình sự nếu vi phạm tiếp tục.
Ở chiều ngược lại, người có nghĩa vụ cấp dưỡng cũng cần lưu ý: nếu thu nhập sụt giảm, mất việc, ốm đau, hoàn toàn có thể chủ động nộp đơn yêu cầu Toà án thay đổi mức cấp dưỡng cho phù hợp thực tế. Im lặng và “né” sẽ rất tốn kém.
Đối với người trực tiếp nuôi con: Lưu giữ đầy đủ bản án/quyết định ly hôn, biên lai chuyển khoản (nếu có), tin nhắn xác nhận nghĩa vụ cấp dưỡng. Khi người có nghĩa vụ ngừng cấp dưỡng từ 02 tháng trở lên, gửi văn bản đôn đốc; nếu không có phản hồi, làm đơn yêu cầu xử phạt hành chính kèm bằng chứng. Song song, nộp đơn yêu cầu thi hành án dân sự để cưỡng chế trừ vào lương, tài khoản ngân hàng.
Đối với người có nghĩa vụ cấp dưỡng: Tuyệt đối không tự ý ngừng cấp dưỡng dù có mâu thuẫn cá nhân với người nuôi con. Khi điều kiện kinh tế thay đổi, chủ động nộp đơn yêu cầu Toà án nhân dân khu vực có thẩm quyền (theo cơ cấu Toà án mới từ 01/7/2025) điều chỉnh mức cấp dưỡng. Lưu lại biên lai chuyển khoản với nội dung rõ ràng “Cấp dưỡng nuôi con tháng X/202Y” để có chứng cứ minh thị nghĩa vụ đã thực hiện.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách hàng trong việc soạn thảo đơn yêu cầu cấp dưỡng, thay đổi mức cấp dưỡng, xử phạt vi phạm hành chính, thi hành án và bảo vệ quyền lợi tại Toà án. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khoá SEO: cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn 2026, Nghị định 282/2025/NĐ-CP, mức phạt trốn cấp dưỡng, Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, mức cấp dưỡng tối thiểu, Điều 186 Bộ luật Hình sự, trốn nghĩa vụ cấp dưỡng, lương tối thiểu vùng cấp dưỡng, thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con, luật hôn nhân và gia đình, MT Partners Law Firm, luật sư ly hôn, tư vấn cấp dưỡng nuôi con, xử phạt vi phạm hành chính cấp dưỡng, thi hành án cấp dưỡng nuôi con.
6
Tiếng Việt
English
中文