25-04-26 Việt Quang
Bộ Tài chính thay thế Bộ Kế hoạch & Đầu tư cấp phép — Miễn Giấy chứng nhận cho dự án dưới 7 tỷ đồng — Nới thời hạn chuyển lợi nhuận về nước lên 12 tháng
Ngày 31/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 103/2026/NĐ-CP về đầu tư ra nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 03/4/2026, hướng dẫn chi tiết Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử pháp luật đầu tư Việt Nam, Bộ Tài chính được trao thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài — thay cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư trước đây. Cùng với đó, hàng loạt cải cách mang tính đột phá được đưa vào thực tiễn: bãi bỏ yêu cầu cam kết thu xếp ngoại tệ, miễn cấp phép cho dự án nhỏ, kéo dài thời hạn chuyển lợi nhuận, giảm tần suất báo cáo — tạo đà mạnh mẽ cho doanh nghiệp Việt mở rộng ra thị trường quốc tế.
Khác biệt lớn nhất mà Nghị định 103 mang lại là thay đổi cơ quan đầu mối. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay đã được tổ chức lại) từng là cơ quan trung tâm quản lý hoạt động đầu tư ra nước ngoài. Từ 03/4/2026, Bộ Tài chính đảm nhận toàn bộ thẩm quyền cấp, điều chỉnh và chấm dứt hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với dự án có vốn đầu tư từ 7 tỷ đồng trở lên.
Đối với dự án có vốn đầu tư từ 1.600 tỷ đồng trở lên, hoặc dự án đề xuất áp dụng cơ chế hỗ trợ đặc biệt, Bộ Tài chính cần báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận trước khi cấp phép. Quy trình này thay thế hoàn toàn cơ chế trước đây phải lấy ý kiến Bộ Kế hoạch và Đầu tư, giúp giảm đầu mối và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Đặc biệt, Nghị định cũng quy định: trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Tài chính phải cấp Giấy chứng nhận — đây là lần đầu tiên thời hạn xử lý được pháp điển hóa rõ ràng, tạo cơ sở pháp lý cho doanh nghiệp theo dõi và giám sát tiến độ cấp phép.
Một trong những cải cách được giới kinh doanh đón nhận tích cực nhất là quy định tại Điều 18 Nghị định 103: dự án đầu tư ra nước ngoài có vốn đầu tư nhỏ hơn 7 tỷ đồng và không thuộc ngành, nghề đầu tư có điều kiện chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối tại ngân hàng thương mại — không cần xin Giấy chứng nhận từ cơ quan nhà nước.
Quy định này mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) muốn thử nghiệm thị trường nước ngoài với quy mô vốn vừa phải. Trước đây, ngay cả dự án nhỏ cũng phải trải qua thủ tục cấp phép đầy đủ — điều này làm nản lòng nhiều nhà đầu tư lần đầu bước ra thị trường quốc tế. Với Nghị định 103, rào cản hành chính đầu vào được hạ thấp đáng kể.
Đối với nhà đầu tư thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận, Nghị định cũng giới hạn các trường hợp phải điều chỉnh Giấy: chỉ bắt buộc điều chỉnh khi tăng vốn đầu tư ra nước ngoài hoặc dùng lợi nhuận tại nước ngoài để tăng vốn đầu tư — giảm mạnh gánh nặng thủ tục trong quá trình triển khai dự án.
Dưới quy định cũ, nhà đầu tư phải nộp kèm theo hồ sơ một văn bản cam kết tự thu xếp ngoại tệ hoặc cam kết thu xếp ngoại tệ của tổ chức tín dụng đối với các dự án không thuộc diện báo cáo Thủ tướng. Nghị định 103 đã bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu này — giải phóng nhà đầu tư khỏi áp lực phải chứng minh khả năng tài chính ngay từ bước đăng ký.
Song song, thời hạn chuyển lợi nhuận và vốn về nước được kéo dài từ 6 tháng lên 12 tháng. Quan trọng hơn, điểm tính thời hạn thay đổi căn bản: từ “ngày có báo cáo quyết toán thuế” sang “ngày nhà đầu tư được chia lợi nhuận”. Sự điều chỉnh này phù hợp với thực tiễn, vì báo cáo quyết toán thuế ở nhiều quốc gia kết thúc rất muộn, dẫn đến việc nhà đầu tư vô tình vi phạm nghĩa vụ chuyển tiền dù đang cố gắng tuân thủ.
Thêm một điểm linh hoạt mới: nhà đầu tư được phép sử dụng lợi nhuận được chia để hoán đổi nghĩa vụ phát sinh tại nước ngoài với đối tác đang có hoạt động tại Việt Nam, miễn đáp ứng điều kiện theo quy định. Đây là công cụ quản lý dòng tiền mới, giúp tối ưu hóa chi phí giao dịch xuyên biên giới cho các tập đoàn có cấu trúc đa quốc gia.
Nghị định 103 thực thi tinh thần của Luật Đầu tư 2025 khi bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ đối với các dự án thông thường. Chỉ những dự án đặc biệt lớn (từ 1.600 tỷ đồng trở lên) hoặc dự án đề xuất cơ chế hỗ trợ đặc biệt mới cần Thủ tướng chấp thuận — và đây là việc Bộ Tài chính thực hiện nội bộ, không phải thủ tục riêng biệt mà doanh nghiệp phải tiến hành.
Về nghĩa vụ báo cáo định kỳ, Nghị định chuyển từ chế độ báo cáo theo quý sang báo cáo 6 tháng một lần. Sự thay đổi đơn giản này tiết kiệm đáng kể thời gian và nguồn lực của doanh nghiệp, đặc biệt với những đơn vị có nhiều dự án đầu tư ở nhiều quốc gia khác nhau. Các thời điểm nộp báo cáo cũng được điều chỉnh để phù hợp với năm tài chính thực tế.
Nghị định 103/2026/NĐ-CP có hiệu lực trong bối cảnh FDI ra nước ngoài của Việt Nam đang tăng trưởng mạnh: 3 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt hơn 15,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Việc đơn giản hóa thủ tục và tập trung đầu mối về Bộ Tài chính được kỳ vọng sẽ:
Để tận dụng tối đa khuôn khổ pháp lý mới, doanh nghiệp cần lưu ý:
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp và thương mại quốc tế, sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp tư vấn lộ trình đầu tư ra nước ngoài theo Nghị định 103/2026/NĐ-CP, soạn thảo và nộp hồ sơ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, rà soát hợp đồng và quản lý rủi ro pháp lý xuyên biên giới. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể. Thông tin pháp luật có thể thay đổi sau ngày đăng. Độc giả nên tham khảo ý kiến của luật sư có chuyên môn trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
Từ khoá: Nghị định 103/2026/NĐ-CP, đầu tư ra nước ngoài 2026, Luật Đầu tư 2025, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, thủ tục đầu tư ra nước ngoài, Bộ Tài chính cấp phép đầu tư, miễn giấy phép đầu tư dưới 7 tỷ, chuyển lợi nhuận về nước 12 tháng, bãi bỏ cam kết ngoại tệ, tư vấn đầu tư ra nước ngoài
9
Tiếng Việt
English
中文