27-06-26 MTParners
Đổi tên Thừa phát lại thành Thừa hành viên, siết phí thi hành án, số hóa toàn bộ quy trình và “sung công” tiền tạm thu tồn đọng nhiều năm — bốn điểm mới người thắng kiện và doanh nghiệp cần nắm trước khi luật có hiệu lực chỉ còn vài ngày nữa.
Chỉ còn 4 ngày nữa, Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 — được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 5/12/2025, gồm 5 chương, 116 điều — sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Luật Thi hành án dân sự hiện hành. Đây là văn bản trực tiếp quyết định việc một bản án, quyết định của tòa án có “ra được tiền” trên thực tế hay không. Từ việc đổi tên Thừa phát lại, siết lại cách tính phí, đến số hóa toàn bộ quy trình thi hành án, luật mới tác động trực tiếp đến mọi cá nhân, doanh nghiệp đang theo đuổi một vụ tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại tại tòa.
Luật Thi hành án dân sự 2025 chính thức đổi tên “Thừa phát lại” thành “Thừa hành viên” và “Văn phòng Thừa phát lại” thành “Văn phòng Thi hành án dân sự (THADS)” nhằm bảo đảm tên gọi phổ thông, dễ hiểu hơn với người dân. Đây là một phần của chủ trương tiếp tục xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự — bên cạnh hệ thống cơ quan thi hành án nhà nước, người dân và doanh nghiệp có thêm lựa chọn sử dụng dịch vụ của Văn phòng THADS tư nhân để tổ chức thi hành bản án, quyết định đã có hiệu lực.
Theo Điều 53 của luật mới, đương sự khi yêu cầu thi hành án phải nộp phí thi hành án theo quy định. Tuy nhiên, người phải thi hành án sẽ KHÔNG phải chịu phí đối với khoản tiền, tài sản đã tự nguyện thi hành trước khi có quyết định thi hành án, hoặc đã thi hành trong thời hạn tự nguyện quy định tại khoản 1 Điều 36 của luật. Đáng chú ý, luật quy định điều khoản chuyển tiếp có lợi: nếu cơ quan thi hành án đã ra quyết định thi hành án theo yêu cầu của người phải thi hành án TRƯỚC ngày 1/7/2026, người này không phải chịu phí thi hành án đối với khoản đã được ra quyết định đó theo quy định của luật mới.
Về chi phí cưỡng chế thi hành án, luật phân định rõ ai chịu chi phí gì: người phải thi hành án chịu chi phí thông báo cưỡng chế, thuê phương tiện – thiết bị, thẩm định giá, bảo quản – vận chuyển tài sản, đo đạc xác định mốc giới…; người được thi hành án chịu chi phí thẩm định giá lại khi chính họ yêu cầu; ngân sách nhà nước chi trả trong các trường hợp xác minh điều kiện thi hành án trước khi cưỡng chế, hoặc khi đương sự được miễn, giảm theo quy định.
Một điểm mới mang tính đột phá là luật bổ sung hàng loạt quy định ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án dân sự: thông báo thi hành án qua phương tiện điện tử, xác minh điều kiện thi hành án trực tuyến, và cho phép thanh toán tiền thi hành án bằng hình thức chuyển khoản thay vì chỉ nộp – nhận tiền mặt như trước. Quy định cũng làm rõ thứ tự thanh toán khi có nhiều người cùng được thi hành án trên một tài sản (Điều 54): ưu tiên theo thứ tự quy định, nếu cùng hàng ưu tiên thì thanh toán theo tỷ lệ số tiền được thi hành; phần còn lại mới trả cho người phải thi hành án.
Luật bổ sung cơ chế xử lý dứt điểm các khoản tiền đã tạm thu trong quá trình thi hành án nhưng bị tồn đọng kéo dài — vướng mắc tồn tại nhiều năm qua tại các cơ quan thi hành án. Theo quy định mới, sau 5 năm tạm thu mà cơ quan thi hành án không nhận được bản án, quyết định của tòa án liên quan, khoản tiền này sẽ được sung vào công quỹ nhà nước. Đây là cơ sở pháp lý để giải quyết hàng loạt hồ sơ “treo” lâu năm, đồng thời là lời nhắc để các bên liên quan chủ động hoàn tất thủ tục trước khi quá thời hạn.
Với cá nhân, doanh nghiệp đang có bản án, quyết định dân sự, kinh doanh thương mại sắp hoặc đang thi hành, thời điểm nộp đơn yêu cầu thi hành án trước hay sau ngày 1/7/2026 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền phí phải nộp. Việc số hóa quy trình (thông báo điện tử, xác minh trực tuyến, chuyển khoản) giúp rút ngắn thời gian thi hành án nhưng cũng đòi hỏi đương sự cập nhật thông tin liên hệ, tài khoản chính xác để không bị bỏ lỡ thông báo. Doanh nghiệp có nhiều khoản phải thu từ các vụ kiện khác nhau cần đặc biệt lưu ý quy định về thứ tự ưu tiên thanh toán khi tài sản của bên phải thi hành án không đủ để trả cho tất cả người được thi hành án.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tố tụng dân sự và thi hành án dân sự, sẵn sàng hỗ trợ cá nhân, doanh nghiệp rà soát hồ sơ thi hành án, tính toán phí – chi phí thi hành án và bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi thi hành bản án, quyết định của tòa án. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khóa: Luật Thi hành án dân sự 2025, Luật số 106/2025/QH15, phí thi hành án dân sự, thi hành án dân sự 2026, Thừa hành viên, Văn phòng THADS, thủ tục thi hành án, tranh chấp dân sự tại tòa án, MT và Cộng sự.
5
Tiếng Việt
English
中文