08-09-26 MTParners
Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện giảm từ 198 xuống còn 137, đồng thời luật lần đầu tiên cấm hẳn kinh doanh khí N2O núp bóng “bóng cười” — doanh nghiệp, nhà đầu tư cần rà soát ngay để không bị động khi quy định có hiệu lực.
Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (số 24/2026/QH16) tại kỳ họp bất thường ngày 24/8/2026, cắt giảm 62 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đưa danh mục từ 198 xuống còn 137 ngành nghề. Luật cũng chính thức cấm kinh doanh khí N2O dùng làm “bóng cười”, đồng thời đơn giản hóa hàng trăm điều kiện và thủ tục hành chính. Quy định có hiệu lực từ 1/3/2027, riêng lệnh cấm khí N2O áp dụng từ 1/1/2027, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chủ động rà soát ngay từ bây giờ.
Nội dung trọng tâm của Luật Đầu tư sửa đổi 2026 (số 24/2026/QH16) là sửa đổi Điều 6 và thay thế toàn bộ Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15). Theo đó, số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện giảm từ 198 xuống chỉ còn 137, tương ứng cắt giảm 62 ngành nghề và sửa đổi, bổ sung 14 ngành nghề khác. Đi kèm là khoảng 786 điều kiện kinh doanh được cắt bỏ và 232 thủ tục hành chính được đơn giản hóa.
Trong số các ngành nghề được đưa ra khỏi danh mục có nhiều lĩnh vực từng gây vướng mắc cho doanh nghiệp như: kinh doanh dịch vụ kế toán, kinh doanh hàng miễn thuế, kinh doanh khí, kinh doanh rượu, kinh doanh khoáng sản, hành nghề đấu giá tài sản, hành nghề thừa hành viên, hành nghề quản lý – thanh lý tài sản trong thủ tục phá sản, hoạt động dầu khí, kinh doanh dịch vụ huấn luyện an toàn – vệ sinh lao động… Ở chiều ngược lại, luật bổ sung thêm ngành nghề “hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được ủy quyền” vào diện có điều kiện.
Điểm đáng chú ý khác là Luật bổ sung hành vi “kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp” (trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học) vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh — thực chất là cấm hẳn việc kinh doanh khí N2O phục vụ mục đích giải trí núp bóng “bóng cười”. Quy định này có hiệu lực sớm hơn các nội dung khác của luật, từ 1/1/2027.
Luật cũng quy định điều khoản chuyển tiếp: các hợp đồng kinh doanh khí N2O phục vụ mục đích bị cấm đã ký kết trước đó sẽ chấm dứt hiệu lực từ 1/1/2027, các bên có tối đa 45 ngày để thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật dân sự.
Luật sửa đổi cũng thu hẹp phạm vi chức danh bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực xây dựng, chỉ còn yêu cầu đối với: chủ nhiệm, chủ trì lập quy hoạch đô thị và nông thôn; chủ nhiệm khảo sát xây dựng; chủ nhiệm, chủ trì thiết kế và thẩm tra thiết kế xây dựng; giám sát thi công xây dựng — lược bỏ yêu cầu chứng chỉ đối với người chủ trì xác định, thẩm tra và quản lý chi phí đầu tư xây dựng, cũng như người chủ trì kiểm định xây dựng. Đồng thời, quy định về đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông tại Luật Đường bộ 2024 cũng bị bãi bỏ.
Với các ngành nghề bị đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, Luật quy định: tổ chức, cá nhân được hoạt động mà không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh tương ứng; giấy phép, giấy chứng nhận đã cấp trước đó vẫn được tiếp tục sử dụng đến hết thời hạn mà không phải xin cấp lại; hồ sơ đang chờ giải quyết trước ngày luật có hiệu lực sẽ được cơ quan nhà nước trả lại và ngừng xử lý.
Việc cắt giảm gần một phần ba số ngành nghề kinh doanh có điều kiện được đánh giá là bước cải cách thể chế đầu tư có quy mô lớn, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tuân thủ và rút ngắn thời gian gia nhập thị trường ở các lĩnh vực như kế toán, phân phối hàng miễn thuế, kinh doanh khí, rượu, khoáng sản… Tuy nhiên, việc bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn trừ hoàn toàn nghĩa vụ pháp lý chuyên ngành (an toàn, chất lượng, thuế, môi trường…) vốn vẫn được điều chỉnh bởi các luật chuyên ngành khác.
Doanh nghiệp đang hoạt động hoặc chuẩn bị đầu tư vào các ngành nghề nêu trên nên: rà soát toàn bộ giấy phép, giấy chứng nhận đủ điều kiện hiện có để xác định giấy tờ nào còn hiệu lực sử dụng và giấy tờ nào không còn cần thiết duy trì; cập nhật hồ sơ pháp lý nội bộ và các hợp đồng liên quan trước thời điểm 1/3/2027; riêng các đơn vị đang kinh doanh khí N2O cần rà soát toàn bộ hợp đồng để chủ động thanh lý đúng thời hạn 45 ngày kể từ 1/1/2027, tránh rủi ro tranh chấp và xử phạt.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng rà soát điều kiện kinh doanh, cập nhật hồ sơ pháp lý và tư vấn chuyển đổi phù hợp với quy định mới. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khoá SEO: Luật Đầu tư sửa đổi 2026, Luật số 24/2026/QH16, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cấm kinh doanh khí N2O, bóng cười, điều kiện đầu tư kinh doanh 2026, Phụ lục IV Luật Đầu tư, MT và Cộng sự.
37