05-08-26 MTParners
Nghị định 282/2025/NĐ-CP mở rộng định nghĩa “bạo lực kinh tế”, Thông tư 66/2025/TT-BCA siết giám sát lệnh cấm tiếp xúc — người bị bạo lực gia đình có thêm công cụ pháp lý để ly hôn và tự bảo vệ ngay lập tức.
Không chỉ đánh đập, kiểm soát tiền bạc, cô lập tinh thần hay đe dọa bằng lời nói cũng được pháp luật xác định là bạo lực gia đình — và là căn cứ để Tòa án chấp nhận đơn ly hôn đơn phương. Từ 15/12/2025, Nghị định 282/2025/NĐ-CP chính thức xử phạt hành vi kiểm soát tài sản, thu nhập của vợ/chồng đến 30 triệu đồng. Cùng với Thông tư 66/2025/TT-BCA quy định công an cấp xã phải phân công giám sát lệnh cấm tiếp xúc trong vòng 1 giờ, người bị bạo lực gia đình tại Việt Nam hiện có nhiều công cụ pháp lý hơn để tự bảo vệ và làm căn cứ ly hôn.
Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu ly hôn khi việc chung sống không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được — trong đó hành vi bạo lực gia đình là căn cứ điển hình được Tòa án xem xét.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn cụ thể: bạo lực gia đình là căn cứ để Tòa chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương mà không bắt buộc phải chờ hòa giải kéo dài nhiều lần, nếu có đủ chứng cứ.
Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 (hiệu lực từ 1/7/2023) định nghĩa bạo lực gia đình theo 4 nhóm hành vi: bạo lực thể chất, bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục và bạo lực kinh tế — mở rộng đáng kể so với cách hiểu truyền thống chỉ giới hạn ở đánh đập.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP (ban hành 30/10/2025, có hiệu lực từ 15/12/2025, thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP) bổ sung riêng nhóm hành vi bạo lực kinh tế tại Điều 44: kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo sự lệ thuộc về vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác — mức phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.
Đây là điểm mới đáng chú ý: trước đây, hành vi “giữ hết lương”, “giấu thu nhập gia đình” hay “cấm vợ/chồng đi làm để tạo lệ thuộc kinh tế” thường bị xem là chuyện nội bộ, khó xử lý bằng chế tài hành chính. Nay đã có căn cứ pháp lý rõ ràng, đồng thời quyết định xử phạt (nếu có) trở thành chứng cứ quan trọng để chứng minh bạo lực gia đình trong hồ sơ ly hôn.
Theo Nghị định 76/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, nạn nhân (hoặc người giám hộ, người đại diện hợp pháp) có quyền yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã ra quyết định cấm tiếp xúc khi hành vi bạo lực đe dọa đến tính mạng, sức khỏe. Người bị cấm không được đến gần nạn nhân trong bán kính 100m (trừ khi có vách ngăn bảo vệ) và không được dùng điện thoại, mạng xã hội để tiếp tục bạo lực.
Thông tư 66/2025/TT-BCA (Bộ Công an ban hành 21/7/2025, hiệu lực từ 4/9/2025) siết chặt khâu thực thi: ngay sau khi nhận quyết định cấm tiếp xúc, Công an cấp xã phải phân công người giám sát và thông báo cho các bên liên quan trong vòng 1 giờ, đồng thời lập, quản lý hồ sơ theo dõi việc chấp hành. Đây là thay đổi thiết thực so với trước đây, khi lệnh cấm tiếp xúc thường mang tính hình thức do thiếu cơ chế giám sát cụ thể.
Việc luật hóa rõ “bạo lực kinh tế” giúp nhiều trường hợp vốn khó chứng minh trước đây — như kiểm soát tiền bạc, cô lập tinh thần — nay có căn cứ hành chính hỗ trợ hồ sơ ly hôn. Cơ chế giám sát cấm tiếp xúc chặt chẽ hơn cũng giúp rút ngắn thời gian nạn nhân phải chịu đựng bạo lực trong lúc chờ Tòa án giải quyết vụ việc.
Với người đang là nạn nhân bạo lực gia đình: nên trình báo công an xã ngay khi xảy ra hành vi bạo lực (kể cả bạo lực tinh thần, kinh tế) để tạo hồ sơ chứng cứ; chủ động yêu cầu quyết định cấm tiếp xúc nếu cảm thấy bị đe dọa; lưu giữ có hệ thống tin nhắn, ghi âm, hóa đơn liên quan đến việc bị kiểm soát tài chính. Nên tham vấn luật sư trước khi nộp đơn ly hôn đơn phương để xây dựng hồ sơ chứng cứ đầy đủ ngay từ đầu, tránh bị Tòa yêu cầu bổ sung nhiều lần khiến vụ việc kéo dài.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, sẵn sàng hỗ trợ tư vấn thu thập chứng cứ, soạn hồ sơ ly hôn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khóa SEO: bạo lực gia đình ly hôn, căn cứ ly hôn đơn phương, bạo lực kinh tế, Nghị định 282/2025/NĐ-CP, cấm tiếp xúc bạo lực gia đình, Thông tư 66/2025/TT-BCA, thu thập chứng cứ ly hôn, luật hôn nhân gia đình 2026
62
Tiếng Việt
English
中文