26-08-26 MTParners
Nghị định 109/2026/NĐ-CP tăng gấp đôi mức phạt vi phạm chế độ một vợ một chồng. Đây cũng là chứng cứ then chốt để Tòa án xem xét chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương theo hướng dẫn mới nhất của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.
Từ ngày 18/5/2026, hành vi đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác bị phạt tiền 5-10 triệu đồng, gấp đôi mức 3-5 triệu đồng trước đây, theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành. Không chỉ dừng ở xử phạt hành chính, hành vi ngoại tình được chứng minh còn là căn cứ quan trọng để một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương.
Theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ 18/5/2026), mức phạt tiền 5-10 triệu đồng áp dụng với các hành vi: đang có vợ hoặc có chồng mà kết hôn với người khác; đang có vợ hoặc có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ, chưa có chồng nhưng chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ đang có gia đình. So với Nghị định 82/2020/NĐ-CP trước đây, khi mức phạt chỉ 3-5 triệu đồng, mức phạt mới tăng gấp đôi, thể hiện quan điểm siết chặt của Nhà nước đối với chế độ hôn nhân một vợ một chồng.
Đáng chú ý, Nghị định cũng quy định phạt 10-20 triệu đồng đối với hành vi cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn — những tình huống không hiếm gặp trong thực tiễn tư vấn của MT & Partners.
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên khi có căn cứ vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.
Khoản 3 Điều 4 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn cụ thể: một trong các trường hợp được coi là hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng là khi vợ hoặc chồng có hành vi ngoại tình. Như vậy, ngoại tình không tự động dẫn đến ly hôn, nhưng là căn cứ pháp lý rõ ràng để Tòa xem xét chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương, với điều kiện bên yêu cầu chứng minh được hành vi này bằng chứng cứ hợp pháp.
Quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP, nếu có, là chứng cứ có giá trị cao trong hồ sơ ly hôn, bởi đây là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, đã xác minh hành vi vi phạm. Tuy nhiên trên thực tế, phần lớn các vụ ngoại tình không được xử phạt hành chính trước khi ra tòa, do người trong cuộc ít khi tố giác hoặc UBND cấp xã không đủ căn cứ xử lý. Vì vậy, đương sự vẫn cần chủ động thu thập thêm các chứng cứ khác như tin nhắn, hình ảnh, video, lời khai người làm chứng, biên bản làm việc tại UBND.
Không ít người bị phản bội tự ý xâm nhập điện thoại, email, tài khoản mạng xã hội của người kia để tìm bằng chứng, hoặc quay lén, ghi âm trái phép tại nơi ở của người thứ ba. Những hành vi này có thể vi phạm quyền bí mật đời tư, bí mật thư tín được Hiến pháp và Bộ luật Dân sự bảo vệ, khiến chứng cứ không được Tòa chấp nhận, thậm chí người thu thập còn có thể bị xử lý ngược lại. Chứng cứ cần được thu thập công khai, hợp pháp, tốt nhất có sự hỗ trợ của luật sư hoặc thừa phát lại để lập vi bằng.
Quy định mới gửi tín hiệu rõ ràng: chế tài với hành vi ngoại tình, sống chung như vợ chồng đang được siết chặt cả về hành chính lẫn tố tụng dân sự. Với các cặp vợ chồng đang trong tình trạng mâu thuẫn do người thứ ba, đây là cơ sở để cân nhắc giữa việc tố giác hành chính, tức yêu cầu UBND xử phạt, và khởi kiện ly hôn dân sự — hai con đường có thể hỗ trợ lẫn nhau về mặt chứng cứ.
Đối với cá nhân đang cân nhắc ly hôn đơn phương vì lý do ngoại tình: nên thu thập chứng cứ sớm, hợp pháp, có sự tư vấn của luật sư trước khi nộp đơn; cân nhắc gửi đơn tố giác đến UBND cấp xã nơi vi phạm xảy ra để có văn bản xử phạt làm chứng cứ bổ trợ; đồng thời chuẩn bị phương án về tài sản chung và quyền nuôi con song song với quá trình thu thập chứng cứ.
Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, sẵn sàng hỗ trợ tư vấn thu thập chứng cứ, soạn thảo hồ sơ và đại diện bảo vệ quyền lợi trong các vụ việc ly hôn đơn phương. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.
(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.
Từ khóa SEO: ly hôn đơn phương, ngoại tình, chung sống như vợ chồng, Nghị định 109/2026/NĐ-CP, Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình, Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, chứng cứ ly hôn, xử phạt vi phạm chế độ một vợ một chồng, MT & Partners
47
Tiếng Việt
English
中文