Con nhận thừa kế phần vốn góp từ bố mẹ có được miễn thuế TNCN?

16-08-26 MTParners

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15), có hiệu lực từ 1/7/2026. Nhiều gia đình lầm tưởng tài sản thừa kế từ cha mẹ luôn được miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) như đối với bất động sản. Trên thực tế, phần vốn góp trong công ty TNHH, công ty hợp danh, hợp tác xã… không thuộc diện miễn thuế dù người nhận là con đẻ hay con nuôi. Vậy quy định cụ thể ra sao, thuế suất bao nhiêu và căn cứ pháp lý nào?

Vì sao thừa kế phần vốn góp không được miễn thuế như bất động sản?

Theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thu nhập từ thừa kế, quà tặng chỉ được miễn thuế khi tài sản là bất động sản và giữa các quan hệ thân thích: vợ chồng; cha mẹ đẻ với con đẻ; cha mẹ nuôi với con nuôi; cha mẹ chồng/vợ với con dâu/rể; ông bà với cháu; anh chị em ruột. Phần vốn góp doanh nghiệp không nằm trong danh mục miễn thuế này.

Điều 15 Nghị định 253/2026/NĐ-CP liệt kê rõ: thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là một phần hoặc toàn bộ vốn góp trong công ty TNHH, công ty hợp danh, hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân thuộc diện chịu thuế TNCN — không phân biệt người nhận là con ruột, con nuôi hay quan hệ nào khác với người để lại di sản.

Thuế suất và cách tính thuế TNCN đối với thừa kế phần vốn góp

Điều 18 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định thuế TNCN đối với thu nhập từ thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được tính bằng thu nhập tính thuế nhân thuế suất 10%. Thu nhập tính thuế là phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh — ngưỡng này đã được nâng từ 10 triệu đồng theo luật cũ lên 20 triệu đồng kể từ 1/7/2026.

Ví dụ: con nhận thừa kế phần vốn góp trị giá 500 triệu đồng từ cha mẹ, phần thu nhập tính thuế là 500 triệu trừ 20 triệu, tức 480 triệu đồng; số thuế TNCN phải nộp là 480 triệu x 10% = 48 triệu đồng.

Thời điểm tính thuế và nghĩa vụ kê khai

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm người nộp thuế nhận thừa kế, thường gắn với thời điểm đăng ký thay đổi thành viên góp vốn tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Người thừa kế phải tự kê khai, nộp thuế TNCN khi làm thủ tục chuyển tên thành viên; nếu không muốn trở thành thành viên công ty, phần vốn góp được công ty mua lại hoặc chuyển nhượng theo Luật Doanh nghiệp.

So sánh với các loại tài sản thừa kế khác

Thu nhập từ thừa kế cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ cũng chịu thuế TNCN cùng mức 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng, theo Điều 15 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Duy nhất bất động sản giữa các quan hệ thân thích tại Điều 4 mới được miễn thuế hoàn toàn; ô tô, tàu thuyền, tàu bay và tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu cũng chịu thuế như phần vốn góp.

Tác động thực tiễn

Nhiều gia đình sở hữu doanh nghiệp khi chuyển giao phần vốn góp, cổ phần cho con qua hình thức thừa kế — dù lập di chúc hay chia theo pháp luật — đều phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN 10% trên giá trị phần vốn. Đây là khoản chi phí cần dự trù trong kế hoạch chuyển giao tài sản, đặc biệt với doanh nghiệp gia đình có giá trị vốn góp lớn, số thuế phải nộp có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.

Việc nâng ngưỡng miễn trừ từ 10 triệu lên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh giúp giảm nhẹ gánh nặng thuế với khoản thừa kế giá trị nhỏ, nhưng không đổi bản chất: phần vốn góp doanh nghiệp vẫn là tài sản chịu thuế đầy đủ, khác biệt hoàn toàn so với bất động sản giữa cha mẹ và con.

Khuyến nghị

Với cá nhân, gia đình sở hữu doanh nghiệp: nên hoạch định sớm phương án chuyển giao tài sản cho con (lập di chúc, tái cơ cấu sở hữu, chuyển nhượng hoặc tặng cho theo lộ trình) để chủ động dự trù nghĩa vụ thuế và tránh phát sinh số thuế lớn một lần.

Cần xác định đúng giá trị phần vốn góp tại thời điểm chuyển quyền sở hữu để kê khai thuế chính xác, tránh bị cơ quan thuế truy thu, xử phạt chậm nộp hoặc kê khai sai.

Nên tham vấn luật sư hoặc chuyên gia thuế trước khi làm thủ tục đăng ký thay đổi thành viên góp vốn tại cơ quan đăng ký kinh doanh, để đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn kê khai, nộp thuế theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Công ty Luật MT và Cộng sự với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực doanh nghiệp, thuế và thừa kế tài sản, sẵn sàng tư vấn cho cá nhân, gia đình và doanh nghiệp về phương án chuyển giao tài sản, kê khai và tối ưu nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Liên hệ hotline 0987140772 hoặc email info@mtpartners.vn để được tư vấn.

(*) Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.

Từ khóa SEO: thuế TNCN thừa kế phần vốn góp, thừa kế vốn góp có bị đánh thuế không, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thuế suất thừa kế 10%, miễn thuế TNCN bất động sản cha mẹ con, thừa kế cổ phần công ty.